Radio jako medium XX i XXI w.

autor zdjęcia: NAC

źródło: Rzeczpospolita

Poseł nadzwyczajny i minister pełnomocny Łotwy w Polsce Martin Nuksa przy mikrofonie w studiu Polskiego Radia. Warszawa, 18 listopada 1929 r.

18 kwietnia minie 100 lat od rozpoczęcia regularnej emisji programów Polskiego Radia. Czym to narzędzie było i jest obecnie dla cywilizacyjno-kulturowego rozwoju nowoczesnych społeczeństw?

Radio pozostaje jednym z najbardziej emblematycznych mediów XX w. Pojawiło się niemal równocześnie z filmem u progu minionego stulecia, w momencie gdy – na skutek rozwoju prasy masowej – kultura przekroczyła tzw. drugi próg umasowienia, a kultura popularna zaczęła krystalizować się jako dominująca forma uczestnictwa w życiu symbolicznym społeczeństw przemysłowych. Od samego początku radio było nie tylko wynalazkiem technicznym, lecz także fenomenem kulturowym i społecznym, który głęboko przeobraził sposób komunikowania, organizacji czasu codziennego oraz relacje między sferą prywatną a publiczną.

Kto wynalazł radio?

Za ojców radia uznaje się zwyczajowo Aleksandra S. Popowa oraz Guglielmo Marconiego, przy czym Marconiemu udało się opatentować wynalazek (1896, Wielka Brytania). Faktycznym jednak wynalazcą radia był, według orzeczenia amerykańskiego Sądu Najwyższego z 1943 r., serbsko-amerykański inżynier Nikola Tesla. Należy jednak podkreślić, że naukowe podstawy radia stworzyli wcześniej James Clerk Maxwell, autor teorii elektromagnetyzmu (1873), oraz Heinrich Hertz, który w 1888 r. empirycznie potwierdził istnienie fal elektromagnetycznych. W tym sensie radio jest rezultatem zbiorowego wysiłku nauki XIX w., a nie wyłącznie dziełem jednego wynalazcy.

Początkowy rozwój technologii radiowej...